Belasting & regels
Wat is een onderhandse lening? De complete gids
Kort antwoord
Een onderhandse lening is een lening die mensen of organisaties rechtstreeks met elkaar afsluiten, zonder bank als geldverstrekker. Dat is in Nederland mogelijk, maar de passende overeenkomst, rente, aflossing en fiscale behandeling hangen af van het doel en de feitelijke voorwaarden.
Wanneer is onderhands lenen bruikbaar?
Een onderhandse lening kan een woning, verbouwing, studie, onderneming of andere uitgave financieren wanneer familie of vrienden rechtstreeks geld beschikbaar stellen. De uitlener krijgt een vordering en de lener een echte schuld. De familierelatie geeft geen automatische belastingvrijstelling of goedgekeurde rente.
Bepaal vóór de overboeking of terugbetaling werkelijk de bedoeling is. Is terugbetaling niet bedoeld, leg de steun dan vast als schenking en beoordeel de schenkbelasting in plaats van het een lening te noemen.
Wat leg je vast in de overeenkomst?
Leg partijen, hoofdsom, uitbetaaldatum, doel, rente, looptijd, aflossingsmethode, betaaldatums, vervroegde aflossing, betalingsachterstand en eventuele zekerheid vast. Beschrijf hoe de rente is gekozen en bewaar de gedateerde vergelijkingen.
De overeenkomst is bewijs, geen fiscale garantie. Partijen moeten de afspraak vervolgens ook uitvoeren door betalingen vast te leggen en latere wijzigingen schriftelijk te bevestigen.
De belasting hangt af van het doel
Een lening voor de eigen woning kan alleen voor hypotheekrenteaftrek kwalificeren als aan alle voorwaarden is voldaan. Andere leningen en de vordering van de uitlener kunnen in andere boxen vallen. Een afzonderlijke schenking kan naast de lening bestaan, maar houd overboekingen en administratie gescheiden.
Praktische volgorde
Bepaal eerst doel en bedrag. Vergelijk daarna echt vergelijkbare rentes, kies de aflossingsvorm, schrijf de overeenkomst en maak de hoofdsom over met een duidelijke omschrijving. Bewaar betalingen en evalueer alleen wanneer de overeenkomst of omstandigheden dat vragen.
Bronnen en verder lezen
Feiten gecontroleerd aan de hand van onderstaande primaire bronnen op 16 augustus 2026.
AFM: waar let je op bij het afsluiten van een lening?
Belastingdienst: renteaftrek bij een eigenwoninglening van familie
Belastingdienst: voorbeelden voor rentepercentages bij familieleningen
Verdiepende gidsen op FLUX5: